Η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα προσελκύει δημόσια χρηματοδότηση και το ενδιαφέρον της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο μειώνει τις συνολικές εκπομπές και πότε χρησιμοποιείται για να παρατείνει την εξάρτησή μας από πετρέλαιο, αέριο και άνθρακα.
Σε βίντεό της, η Sabine Hossenfelder εξετάζει την εξάπλωση της τεχνολογίας CCS, από τα αρχικά Carbon Capture and Storage. Η κριτική της επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο μια υπόσχεση μείωσης εκπομπών να λειτουργεί ως άλλοθι για τη συνέχιση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.
Δείτε το πρωτότυπο βίντεο της Sabine Hossenfelder. Η ανάλυση ολοκληρώνεται περίπου στο 5:37· ακολουθεί διαφημιστικό μήνυμα.
Τι ακριβώς δεσμεύεται;
Στο CCS, το CO₂ διαχωρίζεται από ένα βιομηχανικό αέριο ρεύμα, συμπιέζεται, μεταφέρεται και εγχέεται σε κατάλληλο γεωλογικό σχηματισμό για μακροχρόνια αποθήκευση. Όταν προέρχεται από ορυκτά καύσιμα, πρόκειται για αποτροπή μέρους των εκπομπών στην ατμόσφαιρα. Δεν είναι το ίδιο με την αφαίρεση CO₂ που βρίσκεται ήδη στον αέρα. Η διάκριση έχει σημασία όταν αξιολογούμε ισχυρισμούς περί «αρνητικών εκπομπών». [1] [2]
Δημόσια χρήματα και περισσότερο πετρέλαιο
Στις ΗΠΑ, το φορολογικό κίνητρο 45Q μπορεί να καλύπτει και CO₂ που χρησιμοποιείται για ενισχυμένη ανάκτηση πετρελαίου, τη λεγόμενη EOR. Η έγχυσή του βοηθά να παραχθεί επιπλέον πετρέλαιο. Ωστόσο, δεν αρκεί οποιαδήποτε χρήση του CO₂: προβλέπονται προϋποθέσεις αποθήκευσης και τεκμηρίωσης. Γι’ αυτό η διατύπωση ότι η επιδότηση δίνεται «ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει στον άνθρακα» είναι υπερβολικά γενική. [3]
Το ερώτημα παραμένει ουσιαστικό: ποιο είναι το συνολικό κλιματικό αποτέλεσμα όταν η αποθήκευση CO₂ συνδέεται με πρόσθετη παραγωγή και καύση πετρελαίου; Χρειάζεται απολογισμός ολόκληρης της αλυσίδας και σαφής κατανομή των μειώσεων εκπομπών, ώστε να αποφεύγεται η διπλή καταμέτρηση. [4]
Στη Βρετανία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε έως £21,7 δισ. για περίοδο 25 ετών για τα πρώτα έργα CCUS. Πρόκειται για χρηματοδοτική δέσμευση, όχι για ποσό που έχει ήδη δαπανηθεί στο σύνολό του. [5]
Το «90%» χρειάζεται παρονομαστή
Ένα υψηλό ποσοστό δέσμευσης στο αέριο που περνά από τον εξοπλισμό δεν περιγράφει από μόνο του την ετήσια επίδοση μιας εγκατάστασης. Χρειάζεται να γνωρίζουμε ποιο μέρος των εκπομπών καλύπτεται, πόσες ώρες λειτουργεί το σύστημα και πόση πρόσθετη ενέργεια καταναλώνει. Στον συνολικό απολογισμό προστίθενται οι εκπομπές από εξόρυξη και μεταφορά καυσίμων, συμπεριλαμβανομένων των διαρροών μεθανίου όπου αυτές υπάρχουν. [6]
Στο Boundary Dam του Καναδά, η SaskPower ανέφερε για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 δέσμευση 113.054 τόνων CO₂ και διαθεσιμότητα του συστήματος 67,16%, επηρεασμένη από προγραμματισμένη συντήρηση. Το 67,16% αφορά τη διαθεσιμότητα και όχι το ποσοστό CO₂ που δεσμεύεται. Αυτό δείχνει γιατί διαφορετικοί δείκτες δεν πρέπει να συγχέονται. [7]
Επίσης, δεν ισχύει ένας γενικός κανόνας ότι «90% δέσμευση σημαίνει 70% μείωση εκπομπών». Το αποτέλεσμα εξαρτάται από την εγκατάσταση, την ενεργειακή επιβάρυνση και τα όρια της αξιολόγησης.
Τσιμέντο και ηλεκτροπαραγωγή δεν είναι ίδια περίπτωση
Στο Brevik της Νορβηγίας, η Heidelberg Materials εγκαινίασε τον Ιούνιο του 2025 εγκατάσταση με στόχο περίπου 400.000 τόνους CO₂ ετησίως, που αντιστοιχούν περίπου στο μισό των εκπομπών του εργοστασίου. Είναι σχεδιασμένη δυναμικότητα, όχι πιστοποιημένος απολογισμός ενός πλήρους έτους. Στην παραγωγή τσιμέντου, μέρος του CO₂ προκύπτει από τη χημική μετατροπή του ασβεστόλιθου και όχι μόνο από το καύσιμο. [8] [2]
Συνεπώς, κάθε εφαρμογή χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση. Η IPCC περιλαμβάνει το CCS σε κλιματικά σενάρια, παράλληλα με ουσιαστική μείωση της συνολικής χρήσης ορυκτών καυσίμων, εξηλεκτρισμό και εξοικονόμηση ενέργειας. [9]
Πότε γίνεται πράσινο ξέπλυμα;
Η ύπαρξη εξοπλισμού δέσμευσης δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι μια δραστηριότητα έγινε κλιματικά ουδέτερη. Για κάθε έργο χρειάζεται να δημοσιοποιούνται οι πραγματικά αποθηκευμένοι τόνοι, η καθαρή μείωση εκπομπών, η κατανάλωση ενέργειας, το κόστος, η δημόσια στήριξη και οι ευθύνες μακροχρόνιας παρακολούθησης.
Η Hossenfelder προτείνει τιμολόγηση των εκπομπών και ταχύτερη ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας. Αυτή είναι η δική της πολιτική τοποθέτηση. Η πρόβλεψή της για το περιεχόμενο μιας μελλοντικής έκθεσης δεν αποτελεί τεκμήριο για τα συμπεράσματά της.
Για το Bio7, το κριτήριο είναι το μετρήσιμο αποτέλεσμα: πόσες συνολικές εκπομπές αποφεύγονται, με ποιο κόστος και σε σύγκριση με ποιες διαθέσιμες εναλλακτικές. Μια υπόσχεση μελλοντικής δέσμευσης CO₂ δεν αρκεί για να δικαιολογήσει σήμερα νέες εξορύξεις ή δεκαετίες πρόσθετης εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα.
Πηγή αφορμής: βίντεο της Sabine Hossenfelder. Η παρουσίαση βασίζεται στην απομαγνητοφώνηση και σε διασταύρωση με τις πρωτογενείς πηγές που συνδέονται στο κείμενο. Έλεγχος στοιχείων: 14 Οκτωβρίου 2026.
ΒιοΕπτάνησα ΒιοΙόνιο ερευνητικός Οργανισμός
με στόχο: 100% Βιολογικά μέχρι το 2030.
